Duchowość chrześcijańska i benedyktyńska

Mianem duchowości chrześcijańskiej można określić całą naszą aktywność wewnętrzną i zewnętrzną, a więc poznawanie, dążenia, decyzje, czyny, o ile ich celem jest oddanie czci i poddanie się Panu Bogu.

Co to jest duchowość chrześcijańska?

W świetle Objawienia Bożego, danego nam w osobie Wcielonego Syna Bożego, Jezusa Chrystusa, widzimy, że ludzka duchowość jest wyniesiona do uczestnictwa w życiu Trójcy Świętej. Dzięki męce i zmartwychwstaniu Syna Bożego, przez chrzest, mocą Ducha Świętego stajemy się przybranymi dziećmi Ojca Niebieskiego i mamy udział w Jego wszechwiedzy, wszechmocy i miłości.

Podsumowując, można stwierdzić, że duchowość chrześcijan ma dwa wymiary. Pierwszy obejmuje naturalną aktywność, czyli ludzki wysiłek poznawania i wypełniania woli Bożej, drugi to oczekiwanie na bezpośrednie działanie Ducha Świętego w nas, czego ilustracją są słowa z Ewangelii: „nie martwcie się o to, jak ani co macie mówić. W owej bowiem godzinie będzie wam poddane, co macie mówić, gdyż nie wy będziecie mówili, lecz Duch Ojca waszego będzie mówił przez was”. (Mt 10,19)

Dlaczego mówi się o różnych duchowościach, np. osób świeckich, zakonników itp.?

W ramach duchowości chrześcijańskiej wyróżnia się wiele nurtów. Nie ma między nimi różnicy jakościowej. Rozbieżności wyrażają się jedynie poprzez inne rozłożenie akcentów w praktykach życia wewnętrznego i zewnętrznego. Różnorodność duchowości jest dziełem Ducha Świętego, który Ciało Mistyczne Chrystusa – Kościół uposaża w różne dary i charyzmaty, dla wspólnego dobra i ukazywania niezmierzonego bogactwa tajemnicy Chrystusa.

Co to jest duchowość benedyktyńska?

Duchowość benedyktyńska jest częścią duchowości monastycznej i z niej wyrasta. Obydwie można określić jako zespół istotnych składników pewnej formy życia grupy chrześcijan, którzy stawiają szczególny akcent na prymat Pana Boga. Greckie słowo ‘monos’ oznacza sam, jeden; co rozwijając można przedstawić wyrażeniem: „Bóg sam wystarczy”.

Życie monastyczne w dużej mierze było reakcją na słabnięcie kondycji duchowej chrześcijan po edykcie mediolańskim, a więc w czasie „tryumfu” Kościoła. Po zaniku prześladowań znaczna liczba chrześcijan ulegała pokusie letniości w życiu duchowym, co tworzyło atmosferę zgorszenia także dla gorliwych, z których część przyjmowała radykalny program życia: oddalenie okazji do upadków przez zamieszkanie na odludziu, milczenie, modlitwa, asceza, posłuszeństwo, praca. Byli to często ludzie nieuczeni, wiedzeni natchnieniem Bożym. W IV i V wieku taki fenomen objął cały basen Morza Śródziemnego.

Z monastycyzmem zetknął się święty Benedykt, żyjący na przełomie V i VI wieku. Był to czas schyłku Cesarstwa Zachodniego, związanego z najazdami ludów barbarzyńskich i upadkiem religijno-moralnym. Benedykt pochodził z możnego rodu, na kształcenie został wysłany do Rzymu, ale według przekazu biografa, świętego Grzegorza Wielkiego, porzucił miasto z powodu panującego tam upadku obyczajów, udał się do pustelni i prowadził surowe życie ascetyczne. Boża Opatrzność sprawiła, że liczni ludzie zaczęli przychodzić do świętego pustelnika. W taki sposób powstały pierwsze klasztory, oddane modlitwie i koniecznej pracy, a zasady ich życia zostały ujęte w Regule.

Duchowość benedyktyńska jest rozległym tematem.

Tu – w zarysie – wspomnijmy o źródle poznania duchowości i trzech przykładowych sposobach jej przedstawienia.

Głównym źródłem poznania istotnych składników życia benedyktyńskiego jest Reguła. Ma ona jednak pewne przemijające ślady epoki, w której powstała, dlatego podstawowym kontekstem do jej interpretacji jest Pismo Święte, a zwłaszcza Ewangelia.

Duchowość benedyktyńska jako rzeczywistość wertykalna i horyzontalna

Na duchowość benedyktyńską można spojrzeć jako na ogromną siłę twórczą cywilizacji Europy Zachodniej, czyli w wymiarze ziemskim, horyzontalnym, oraz jako na program dla ludzi, którzy zdecydowanie dążą do wartości wiecznych – w wymiarze wertykalnym. Wynika to stąd, że święty patriarcha napisał Regułę, która ma charakter uniwersalny i może być adresowana do szerokiego kręgu ludzi, także tych żyjących w świecie, czego przykładem są oblaci benedyktyńscy.

Duchowość benedyktyńska jako kontynuacja duchowości Wieczernika

Na ogół życie benedyktyńskie słusznie kojarzy się z modlitwą i cierpliwą, szeroko pojętą pracą. Jest jednak faktem, że benedyktyni byli apostołami Europy, jak św. Augustyn – apostoł Anglii czy św. Bonifacy – Germanii. Jest to pewien paradoks, który łatwo można wyjaśnić przez dostrzeżenie analogii między apostołami zebranymi w Wieczerniku i klauzurowymi benedyktynami. W jednym i drugim wypadku występuje swego rodzaju zamknięcie się oraz modlitwa i następująca po tym „eksplozja” apostolska.

Apostołowie mają perspektywę prześladowań, boją się i zamykają w wieczerniku z Matką Bożą, trwając na modlitwie i oczekując na moc z wysoka, aby być świadkami Pana Jezusa, czyli być gotowymi na przelanie krwi dla Niego. W dniu Pięćdziesiątnicy wychodzą pełni światła i mocy, aby głosić Ewangelię.

Analogicznie św. Benedykt zakłada klauzurowe klasztory, w których mnisi mają gorliwie szukać Pana Boga przez wrażliwość na prowadzenie Ducha Świętego, modlitwę, konieczną pracę i nie mają konkretnego dzieła. Z takimi ludźmi Duch Święty może zrobić wszystko, dlatego nie dziwi fakt, że w pewnych okolicznościach benedyktyni podejmowali misje apostolskie.

Drugie podobieństwo, związane z powyższym, ale godne podkreślenia, to analogiczny akcent na gorliwość w modlitwie.

Wieczernik kojarzy się prawie wyłącznie z modlitwą. Regułę świętego Benedykta streszcza się wyrażeniem: „Ora et labora – módl się i pracuj”. Jednak słowo ‘labor’ oznacza pracę, związaną z trudem, której cel jest użyteczny oraz ascetyczny. Biorąc pod uwagę jeszcze praktykę postu, widzimy, że słowo „praca” staje się formą modlitwy ciała, można więc uzupełnić hasło stwierdzeniem: „módl się duszą i ciałem”.

sc name=”krs47″]

Ograniczony dostępTo tylko fragment artykułu…

Całość przeczytasz w "Królowej Różańca Świętego"

To wydanie jest wciąż dostępne w sprzedaży, dlatego ma ograniczony dostęp. Możesz nabyć to czasopismo w bardzo niskiej cenie – już od 2 zł! Zamawiając wspierasz różańcowe inicjatywy. Zapraszamy!

br. Paweł Mruk

PAWEŁ MRUK benedyktyn

Postulator generalny procesu beatyfikacyjnego sł.B. Bernarda z Wąbrzeźna.
Wyszukaj jego teksty.

0 0 głosów
Oceń ten tekst!
Powiadamiaj mnie o odpowiedziach
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Czy podoba Ci się ten tekst? – Zostaw opinię!x
()
x