Coraz głośniej nawołuje się do dopuszczenia w Kościele kobiet do święceń w stopniu diakona. Widzimy, że podobny kierunek obrały liczne wspólnoty protestanckie, wyznaczając kobiety nawet do sprawowania funkcji biskupich. Wspólnoty te, trwając w odłączeniu od Kościoła, nie mają jednak sukcesji apostolskiej, a więc ich ordynacja nie ma charakteru sakramentalnego.
Pomimo rosnącego zainteresowania tą tematyką oraz pojawiających się postulatów otwarcia diakonatu dla kobiet Magisterium Kościoła konsekwentnie utrzymuje tradycyjne stanowisko w tej sprawie. Kluczowe znaczenie mają tu zarówno teologiczne, jak i historyczne uwarunkowania, a także jasne wypowiedzi Urzędu Nauczycielskiego Kościoła, zwłaszcza św. Jana Pawła II.
Historyczne świadectwa o „diakonisach” w starożytnym Kościele
Jednym z głównych argumentów wysuwanych przez zwolenników święceń kobiet do diakonatu jest istnienie tzw. diakonis w starożytnym Kościele. W tekstach Ojców Kościoła oraz niektórych dokumentach z pierwszych wieków chrześcijaństwa rzeczywiście pojawiają się wzmianki o kobietach określanych mianem „diakonis” (gr. diakonissa). Przykładem może być Febe wspomniana w Liście do Rzymian św. Pawła, przedstawiona jako „diakon Kościoła w Kenchrach” (Rz 16, 1).
Należy jednak zachować ostrożność w interpretacji tych źródeł. Po pierwsze, nie istnieje jednoznaczna definicja funkcji „diakonisy” w starożytnym Kościele. Rola tych kobiet mogła się różnić w zależności od czasu i miejsca. Niektóre źródła sugerują, że diakonisy pełniły funkcje pomocnicze, np. przygotowywały kobiety do chrztu, posługiwały kobietom chorym lub ubogim czy też dbały o porządek w żeńskiej części zgromadzenia liturgicznego. Ich działalność była zatem raczej porządkowa i charytatywna, a nie liturgiczna czy sakramentalna.
Po drugie, nie mamy pewności, czy diakonisy były wyświęcane w taki sam sposób jak diakoni ani czy ich posługa miała charakter sakramentalny. W źródłach brakuje jasnych dowodów na to, że kobiety otrzymywały święcenia sakramentalne, analogiczne do mężczyzn. Rytuały, które zachowały się w niektórych starożytnych księgach liturgicznych, różniły się od formy święceń udzielanych diakonom płci męskiej i nie zawierały istotnych elementów, uznawanych przez Kościół katolicki za konieczne dla ważności wspomnianego sakramentu.
Z tego powodu współczesna nauka Kościoła nie utożsamia posługi diakonis z sakramentalnym diakonatem mężczyzn.
Dodatkowo zauważmy, że funkcja ta wygasła w historii Kościoła. Nie należy ona do nieprzerwanej tradycji wiary, którą Kościół zachował przez wieki. Nawet kiedy papież ogłasza nowy dogmat, nie wprowadza do wiary Kościoła żadnej nowinki. Pius XII, definiując w 1950 roku dogmat o wniebowzięciu Maryi, nie zmienił niczego w wierze Kościoła. Przeciwnie, przed jego uroczystym ogłoszeniem odwołał się do pracy teologów i opinii biskupów na całym świecie, prosząc o potwierdzenie, że Kościół w tę prawdę wierzył przez całą swoją historię. Zgoda na święcenie kobiet byłaby zaś nowością oderwaną od tradycji.
Tradycja i nauczanie Kościoła
Kościół katolicki opiera swoją doktrynę nie tylko na Piśmie Świętym, lecz także na tradycji oraz Urzędzie Nauczycielskim. W całej swojej historii Kościół nie udzielał sakramentu święceń kobietom – ani do kapłaństwa, ani do diakonatu. Owszem, kobiety zawsze odgrywały ważną rolę: jako święte, męczennice, mistyczki, zakonnice, teolożki i misjonarki, ale nigdy nie były dopuszczane do hierarchicznego kapłaństwa.
Tę tradycję potwierdził w sposób dogmatyczny św. Jan Paweł II, który w liście apostolskim „Ordinatio Sacerdotalis” z 1994 roku jednoznacznie stwierdził:
„Aby więc usunąć wszelką wątpliwość dotyczącą sprawy o wielkim znaczeniu, która należy do samej konstytucji Boskiej Kościoła, na mocy mojego urzędu utwierdzania braci (por. Łk 22,32) oświadczam, że Kościół nie ma żadnej władzy udzielania święceń kapłańskich kobietom i że orzeczenie to powinno być definitywnie uznane przez wszystkich wiernych Kościoła” (punkt 4).
Chociaż dokument ten dotyczy święceń do prezbiteratu, jego logika odnosi się także do święceń diakonatu, ponieważ – zgodnie z nauką katolicką – diakonat, prezbiterat i biskupstwo należą do jednego sakramentu święceń i mają charakter hierarchiczny. Dlatego też jeśli kobieta nie może być prezbiterem ani biskupem, to nie może również być diakonem w rozumieniu sakramentalnym.
Chrystus – Najwyższy Kapłan
Teologicznie decyzja o niedopuszczeniu kobiet do sakramentu święceń nie wynika z dyskryminacji ani z przekonania o niższości kobiet, lecz z wierności przykładowi Chrystusa i Jego zamysłowi wobec Kościoła.
Jezus Chrystus, chociaż otaczał się kobietami i obdarzał je wielkim szacunkiem, nie powołał żadnej z nich do grona Dwunastu Apostołów, będącego fundamentem sakramentalnej posługi Kościoła. Kościół odczytuje ten fakt nie jako uwarunkowanie kulturowe, ale jako teologiczne rozstrzygnięcie – świadomą decyzję Zbawiciela, której Kościół nie ma prawa zmieniać.
To tylko fragment artykułu…
Całość przeczytasz w "Królowej Różańca Świętego". To wydanie jest wciąż dostępne w sprzedaży, dlatego ma ograniczony dostęp. Nasze czasopisma możesz nabyć w cenie już od 2 zł. Zamów i wspieraj różańcowe inicjatywy!
