Pragnienie przyjaźni jest wpisane w serce każdego człowieka. Marzymy o niej, będąc dziećmi, staramy się o nią w młodości, cieszymy się nią także w dojrzałości. Przyjaźnie wzmacniają nas, stają się radością naszego serca. Przebywanie w bliskości osób, z którymi łączy nas życzliwość, wzajemna troska, prawda czy miłość, przynosi nam radość i daje siłę do pokonywania życiowych trudności. Wartościowa przyjaźń jest ważną składową równowagi psychicznej i duchowej człowieka.
Chrześcijaństwo pomaga nam tworzyć trwałe i wartościowe relacje. Dla Boga ważna jest jakość naszych relacji: z Nim, ze sobą samym i z drugim człowiekiem. Stary Testament i Ewangelia dają nam wskazówki jakościowe dotyczące relacji i wartości, o które warto zabiegać. Aby zrozumieć słowa Jezusa na temat przyjaźni, warto zapoznać się z Księgą Mądrości Syracha i Księgą Przysłów, które zawierają wiele aktualnych rad dotyczących przyjaźni. Z kolei w Księdze Hioba poznamy antyprzykłady przyjaciół. Księga Rut pokazuje piękny obraz kobiecej przyjaźni międzypokoleniowej. Nasz Pan, Jezus Chrystus, miał przyjaciół, a Jego relacje wyglądały różnorodnie. Pozostawił nam nowe przykazanie miłości, nazwał swoimi przyjaciółmi, a także uczył przebaczać tym, którzy nas skrzywdzili. Mówił, co znaczy być przyjacielem Boga oraz innych ludzi. W starożytności przyjaźń widziano jedynie jako relację pomiędzy mężczyznami, jednak dziś wiemy, że to już nieaktualny kod kulturowy, a wskazówki biblijne dotyczą obu płci. Świat chrześcijański, opierając się na filozoficznych podstawach, próbował zrozumieć i opisać fenomen przyjaźni z perspektywy chrześcijańskiej. Uznał, że przyjaźń chrześcijańska to bliska relacja, w której Bóg jest uwzględniany jako autorytet.
Przyjaźń z Chrystusem fundamentem przyjaźni chrześcijańskiej
Chrystus nazwał swoich uczniów przyjaciółmi, a Boża bojaźń według ksiąg mądrościowych jest fundamentem każdej ludzkiej relacji, także przyjacielskiej. Rady z ksiąg Starego Testamentu odnoszące się do przyjaźni zostały dopełnione nowym podejściem naszego Pana, Jezusa. Są one nadal aktualne z wyjątkiem jednego pouczenia: postawy wobec przyjaciela, który nas zdradza lub zagraża naszemu bezpieczeństwu. W Starym Testamencie nakazywano zerwać radykalnie taką więź. Jezus swoim zachowaniem zmienił tę zasadę. Przebaczając Piotrowi jego zdradę, pokazał nam, że możliwe jest zachowanie miłości w sercu pomimo doznanej krzywdy. Zdolność pomieszczenia w sobie prawdy o zadanej nam krzywdzie, a jednocześnie brak dążenia do zemsty oraz niepoddanie się myślom i uczuciom deprecjonującym przyjaciela są tym, co wyróżnia chrześcijańską przyjaźń.
Przyjaźnią żyło wiele wybitnych postaci Kościoła katolickiego, m.in. św. Augustyn z Hippony, św. Paulin z Noli, Kasjan czy Aelred z Rievaulx. Była ona niezwykle ważną częścią ich życia i rodziła konkretne dzieła w Kościele. Przyjaźń duchowa św. Franciszka Salezego i Joanny de Chantal zaowocowała założeniem zgromadzenia zakonnego sióstr wizytek. Przyjaźń między św. Teresą Wielką a o. Gracjanem Hieronimem doprowadziła do skutecznej reformy zakonu karmelitanek. Przyjaźń błogosławionego Jordana z Saksonii z błogosławioną Dianą z Andalo wsparła duchowy i materialny rozwój mniszek dominikańskich.
Również dla nas, współczesnych, chrześcijańska przyjaźń może stać się przestrzenią wzrastania, radości i otwierania się na innych. Teologia duchowości, ujmując całościowo bogate doświadczenie praktyków przyjaźni, stworzyła definicję przyjaźni chrześcijańskiej. Jest nią relacja międzyludzka zawarta w wolności, oparta na relacji z Bogiem, w której osoby okazują sobie wzajemną życzliwość, wyrażaną poprzez troskę duchową, emocjonalną i materialną, dzielą wspólne wartości i angażują się we wspólne działania. Przyjaźń chrześcijańska różni się od innych tym, że relacja z Bogiem każdego z przyjaciół jest fundamentem, na którym budują wzajemną relację. Według świętych praktyków przyjaźni tylko taka więź będzie prawdziwa i trwała. Osoby, dla których relacja z Bogiem to wartość najważniejsza, dobrze pokierują swoją relacją. W przyjaźni chrześcijańskiej istotna jest wzajemna modlitwa, wspólne uczestniczenie w praktykach religijnych, rozeznawanie myślenia, działania i uczuć w relacji przyjacielskiej, aby były one zgodne z Ewangelią i nauką Kościoła. Dbanie o przyjaciół jest służeniem sobie nawzajem duchowym wsparciem oraz dbaniem o wymiar emocjonalny i materialny.
Życzliwość w takiej relacji powinna się przejawiać w okazywaniu zainteresowania sprawami życia codziennego, poprzez celebrację wydarzeń ważnych dla naszych przyjaciół czy ich bliskich, towarzyszeniu w trudnościach i cierpieniu czy motywowaniu do rozwoju. Niezwykle ważnym elementem tej życzliwości jest empatyczne podejście oraz szacunek, jaki winniśmy okazywać naszym przyjaciołom. Ważne są także niedoradzanie i nienarzucanie swoich rozwiązań. Pytania „jak wolisz?”, „jak ci mogę pomóc?”, „czego potrzebujesz?” są okazaniem szacunku i służą budowaniu dojrzałych relacji. Sami wiemy, jak każdemu z nas szybko przychodzą do głowy rady. Zdania: „zrób tak” albo „inaczej byłoby lepiej”, choć brzmią świetnie i mogą nam się wydawać właściwe, pozostają rozwiązaniem naszym, a nie drugiej osoby.
Przyjaźń chrześcijańska uczy nas miłości czystej, nieszukającej swego interesu, poklasku, dowartościowania. Przyjaciele są otwarci na innych, na swoje rodziny, znajomych. Chętnie i z radością dzielą się swoją relacją. Jest to więź wymagająca pracy nad własnym charakterem i wzajemną komunikacją. Mając przyjaciela, będziemy się rozwijać, a także wzrastać w dojrzałości ludzkiej i duchowej. Przyjaźń będzie dla nas coraz bardziej przyjemna. Stanie się radością odczuwaną w sercu i wyda owoce dla otoczenia.
To tylko fragment artykułu…
Całość przeczytasz w "Królowej Różańca Świętego". To wydanie jest wciąż dostępne w sprzedaży, dlatego ma ograniczony dostęp. Nasze czasopisma możesz nabyć w cenie już od 2 zł. Zamów i wspieraj różańcowe inicjatywy!
